Ringen om de planeten

Saturnus staat bekend om zijn ringen, maar minder mensen weten dat de andere gas reuzen ook ringen hebben. Ze zijn minder spectaculair dan die van Saturnus en niet zichtbaar met amateur telescopen. Deze ringen werden pas laat in de twintigste eeuw ontdekt. Er is nog veel discussie over het ontstaat en de samenstelling van de ringen. Ringen rond planeten zijn altijd toevallige ontdekkingen geweest. Ze hebben ons gefascineerd en voor raadselen gesteld al zo lang als we van hun bestaan weten.

Jupiter
In 1979 ontdekte de ruimtesonde Voyager 1 de ringen rond Jupiter. Technisch gezien zijn ze vanaf aarde zichtbaar met de sterkste telescopen, maar ze zijn vaag en werden daardoor niet eerder gezien. De hoofd ring is plat en ongeveer 7.000 kilometer breed en minder dan 30 kilometer dik. Het is het helderste onderdeel van het systeem van ringen. Daarbuiten liggen 2 platte ringen, die veel vager zijn en geheel uit stof bestaan.

Saturnus
Het systeem van ringen rond Saturnus is niet alleen het meest spectaculaire in ons zonnestelsel, maar ook het meest complexe. Galileo zag het voor het eerst in 1610 maar wist niet wat het was en referreerde ernaar als "oren". In 1655 identificeerde de Nederlandse astronoom Christiaan Huygens het als ringen met zijn sterkere telescoop. De ringen bestaan uit stof en ijsdeeltjes, varieerend in grootte van kleine korrels tot grote blokken van enkele meters in doorsnede. Ze hebben zelfs en heel dunne atmosfeer van zuurstof. Hun gecompliceerde structuur wordt hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door de effecten op de zwaartekracht van de manen van Saturnus. De objecten in de ringen weerkaatsten veel licht en kunnen daardoor goed worden gezien, behalve als de stand zo is dat we recht op de rand kijken.

Uranus
In 1977 ontdekten astronomen de ringen rond Uranus. Dit systeem van ringen is, na dat van  Saturnus, het meest complex en bestaat uit elf verschillende ringen. De ringen zijn waarschijnlijk gemaakt van ijs en organisch materiaal, wat ze erg donker maakt. Wetenschappers geloven dat de ringen misschien slechts 600 miljoen jaar oud zijn, erg jong vergeleken met de ringsen van Jupiter, waarvan wordt gedacht dat ze tegelijk met de planeet gevormd zijn.

Neptunes
Toen de Voyager 2  Neptunus bestudeerde in 1989 werd het laatste ringen systeem van ons zonnestelsel ontdekt. Deze ringen zijn heel erg vaag en stoffig. Er zijn vijf ringen van donker, waarschijnlijk organisch, materiaal en een vage, onbenoemde ring zou daar nog buiten kunnen liggen. De buitenste van de bekende ringen is verdeeld in vijf “bogen” en is de enige bekende planetaire ring die dit heeft.